Powstrzymując nadmierne oddzielenie ludzkiego umysłu od kontekstu, w którym pozostaje on osadzony, nieoparte na opozycjach myślenie roślin będzie stało na straży poczytalności myśli, podtrzymując jej dopasowanie do świata właściwego naszemu życiu. Jako gwarant sprawiedliwości środowiskowej roślinne „to myśli” poskromi śmiercionośne zapędy ludzkiego „ja myślę”, które lekceważy niewyodrębnione podstawy myśli oraz kontekst zrośnięty z procesem jej tworzenia. Parafrazując Heideggera, można powiedzieć, że tylko roślina (a nie bóg) może nas uratować.

Michael Marder Myślenie roślin

Po długiej przerwie mam do ogłoszenia kilka myśli, propozycji i komunikatów, które zwyczajowo przynależą do tego stopniowego wchodzenia w nowy cykl roczny.

Pierwszego stycznia nie jest dla mnie pierwszym dniem nowego roku, bo zaczął się on w Naturze już blisko miesiąc temu. To co dzisiejszej, sylwestrowej nocy ludzie wyprawiali w Krakowie – ta wariacka, ucieczkowa kanonada i wycie na ulicach, jakoś słabo mi pasuje do radosnego witania czegokolwiek. Moja kotka, którą musiałem trzymać na rękach do pierwszej w nocy, bo bała się hałasu i błysków „sztucznych” ogni patrzyła na mnie – jako należącego do populacji ludzkiej z niedowierzaniem, a ja czułem się z tym bardzo źle. „Sztuczne” ognie i to co widziałem i słyszałem za oknem, jak ulał pasuje do opisów z Apokalipsy. W 2025 roku byliśmy na Patmos gdzie zapisywano obrazy i słowa Apokalipsy i nieco więcej rozumiem z tego co w tym tekście opisano. Dzieje się tak najwidoczniej zawsze z oszalałymi ludźmi w sytuacji narastającej niepewności jutra przy jednoczesnym nadmiarze wszystkiego.

Komunikat

Na początku grudnia 2025 roku wycofałem z Wydawnictwa Bored Wolves moje teksty i ilustracje składające się na zapowiadaną na 2024 rok książkę pt. Ocalą nas małe drzewa, która do ostatniego dnia listopada 2025 roku nie była gotowa do druku. Nic też nie zapowiadało, że będzie gotowa kiedykolwiek.
Książka jest rodzajem aktualnego poradnika dla zainteresowanych różnorodnymi sposobami na trwałe ogrodnictwo, ze szczególnym uwzględnieniem tego co nazywam – zadrzewieniami karmiącymi. Zadrzewienia złożone z drzew owocowych mogą być stosowane wszędzie dla pożytku i bezpieczeństwa żywnościowego,
zwiększenia bioróżnorodności i trwałości środowiska wobec zmian klimatu i zagrożeń politycznych. Przesłanie książki, a także moja teoria jaką w niej proponuję i na której oparta jest część poradnikowo-praktyczna, daje mi nadzieję, że skorzysta z niej wielu ludzi.

Dla czekających od jesieni 2023 roku na Ocalą nas małe drzewa… mam nieco krzepiące wyjaśnienie, że wycofanie tekstów nie jest równoznaczne z tym, że książka się nie ukaże. Jest raczej odwrotnie.

Polecam ciągle aktualną i przydatną moją książkę Trwałe ogrodnictwo na trudne czasy. Ćwiczenia z permakultury w Europie Środkowej, która jest stale w sprzedaży!
Dystrybucją tej książki zajmuje się Wydawnictwo Bored Wolves.

Biblioteka i czytelnia w Biotopie Lechnica

Od maja 2025 roku ruszyła czytelnia i biblioteka Biotopu. Już 25 osób skorzystało z naszych zbiorów i doskonalimy system biblioteczny, także w wymiarze bytowym – w grudniu pojawiła się wygodna sofa, są już opisane działy i przybyło kilkadziesiąt tomów zakupionych w 2025 roku. Ciągle jest potrzebna osoba, która zajmie się biblioteką (katalogowanie, system korzystania, nowe nabytki).

Certyfikat

W maju 2025 roku zdecydowaliśmy się na wydawanie certyfikatów osobom, które intensywnie i twórczo uczestniczą w naszych pracach w Biotopie Lechnica. Certyfikat jest przyznawany na tajnym zebraniu Zarządu Fundacji Biotop Lechnica. W ten sposób skorzystaliśmy z prawnej możliwości zagwarantowanej w Statucie Fundacji. Certyfikat jest – poza stroną merytoryczną, także pięknie wykonanym drukiem, ale nie można go kupić ani też zamówić. Nic poza twórczą pracą w Biotopie Lechnica nie jest w stanie go Wam zagwarantować.
Certyfikat potwierdza, że osoba „nabył/ła następującą wiedzę, kompetencje i umiejętności:

  • wstęp do humanistyki środowiskowej,
  • podstawy projektowania permakulturowego,
  • podstawy projektowania zorientowanego na wzmocnienie bioróżnorodności,
  • podstawy strategii przeciwdziałania konsekwencjom zmian klimatycznych w kontekście lokalnym”.

Wydawnictwo – Ekosystem Biotopu Lechnica

Ekosystem Biotopu Lechnica, to w pierwotnym założeniu wewnętrzny druk o charakterze skryptu z przeglądem sposobów na zwiększenie bioróżnorodności jakie stosujemy i budujemy w Biotopie od 12 lat. Skrypt był pierwotnie przeznaczony dla wolontariuszy i współpracowników, a także uczestników warsztatów i odpowiadał na podstawowe pytanie: co wy tam robicie?
Moje doświadczenia w samym tylko 2025 roku, wykorzystywałem kilkakrotnie poza Biotopem i taki poradnik bardzo był potrzebny, a przyda się także moim studentom kierunku Ochrona bioróżnorodności na Wydziale Leśnym UR w Krakowie – polecajcie ten kierunek, to studia dzienne, które zmieniają przyszłość leśnictwa!

W sierpniu tego roku w Biotopie szczęśliwie pomagała i uczyła się Kama –architektka, rysowniczka i malarka, która wykonała w czasie swojego wolontariatu kilkanaście ilustracji do wspomnianego tekstu, który udostępniłem Jej w wersji bardzo roboczej. Wynik pracy Kamy radykalnie zmienił mój zamiar i dopisałem część teoretyczną pt. Sposoby (naszego) myślenia, a całość postanowiliśmy wydać w wersji z ilustracjami, jako niezwykle piękny zeszyt, pomocny do ochrony bioróżnorodności w każdym ogrodzie, lesie i domu.

Jest nadzieja, że Ekosystem Biotopu Lechnica będę bardziej szczegółowo zapowiadał na przedwiośniu!

Prezentacje do wzięcia!

Przy wielkim wsparciu Bogdana Kiwaka (zobaczcie na Jego – Domową Manufakturę Instrumentów z Bzu Czarnego na FB) przygotowałem 3 prezentacje własnych fotografii jako kanwę do spotkań i wymiany doświadczeń w 2026 roku.

Są to:

  1. Patmos – wyspa Apokalipsy okiem etnobotanika.
  2. Serbskie Karpaty. Etnobotaniczny rekonesans w Parku Narodowym Djerdap.
  3. Permakultura jako podróż. Biotop Lechnica w 2025 roku.

Pierwsza z prezentacji jest już po grudniowej premierze w Bonobo w Krakowie, a dwie pozostałe oczekują na zainteresowanie i dobrą okazję.
W 2025 roku nie odzywałem się zbyt często na blogu, bo naprawdę ciężko pracowaliśmy w Biotopie. Wiele rzeczy udało się pięknie, inne jeszcze czekają na nowy czas. Dzisiaj, gdy kończę ten wpis w nocy było minus 18 stopni i praca na zewnątrz jest bardzo ciężka, albo niemożliwa. Pozostaje biblioteka, czytelnia, kuchnia domu gościnnego, planowanie… i już drugiego i trzeciego stycznia Biotop gościł dwie osoby, które zaczynają dzielić się swoją energią, pomysłami i możliwościami! Nie śpimy, działamy!

Narysowała i namalowała po wkopaniu dwóch dzbanków olla – Kama Dembińska, Biotop Lechnica 2025